Halen ethische codes dan niets uit?

En het antwoord is NEEN.Nidera, Trafigura, aspergekwekers  er zijn er teveel om op te noemen. De VOC-mentaliteit hield ook het aandeelhouderschap in. Vele kleine beleggers hebben allemaal een aandeeltje in een grote kapitaalsintensieve onderneming. Alleen risico voor het bedrag van hun aandeeltje en alleen winst naar rato van hun aandeeltje. Maar ja, dan moest die winst natuurlijk wel zo hoog mogelijk zijn. En saar drong je dus op aan in de aandeelhoudersvergadering, die de jaarstukken kon goed, maar ook kon AFkeuren. Dan bleef je als bestuurder – die heten tegenwoordig Executive Officers met een Chief (of CEO) aan het hoofd –  met je goeie gedrag. Ze – de aandeelhouders – waagden het soms zelfs wel eens om je weg te sturen of – oh HORREUR – je bonus te verlagen of zelfs helemaal NIET te betalen. Het hing er maar net van af hoe de statuten van zo’n Naamloze  of Besloten Vennootschap – VOC-imitatie – in elkaar zaten.

En wat heeft dus  verreweg het grootste aantal aandeelhouder(tje)s is de ogen? $- of €-tekens, en die maken ze blind voor ethiek of medemenselijkheid.

Voor de niet-Volkskrant-abonnees:

==== Volkskrant 18-01-2011, pagina 3

VIER VRAGEN Slavernij in de 21ste eeuw

JONATHAN WITTEMAN

De Rotterdamse graanhandelaar Nidera maakt zich volgens de Argentijnse justitie schuldig aan slavernij. Bestaat slavernij dan nog steeds?

Slavernij? Anno 2011?

‘Slavernij’ klinkt even archaïsch als de postkoets of de guillotine. Maar helaas komt het nog regelmatig voor dat arbeiders in toestanden werken die doen denken aan slavernij. En dan gaat het niet eens over Nidera – dat alle aantijgingen overigens met klem ontkent. Neem het Brabantse Someren in mei 2009, waar 36 veelal Roemeense aspergestekers hun werk in abominabele omstandigheden bleken te moeten doen. Ze werden opgesloten in een brandgevaarlijk en vervuild pand, kregen slaag tijdens het werk en dat allemaal voor een hongerloon.

Maar het kan nog veel erger, zoals op de cacaoplantages van Ivoorkust, de suikerrietvelden van Pernambuco in Brazilië of de palmolieplantages van Sumatra in Indonesië.

Saturnino Borras van het International Institute of Social Studies aan de Erasmus Universiteit deed veldonderzoek naar de Braziliaanse suikerindustrie. ‘Het is verbazingwekkend dat er in de 21e eeuw, in industriële landen als Brazilië, nog steeds slavenarbeid is. We juichen om de milieuvriendelijkheid van bio-ethanol, waarop we ‘schone’ auto’s laten rijden. Maar we vergeten erbij te vertellen dat de winning van ditzelfde ethanol uit suikerriet heel wat minder vriendelijk is voor de landarbeiders.

‘Ze leven in veredelde bunkers, werken urenlang in de brandende zon, tot ze van uitputting niet meer kunnen. Hoe meer suikerriet ze snijden, des te meer ze verdienen. Ieder jaar sterven er op de suikerrietplantages honderden mensen van uitputting. Hun dood is geen uitzondering, maar een onderdeel van de routine.’

Hoe kan slavernij nog steeds bestaan?

‘Het is inherent aan de complexiteit van ons voedselsysteem’, zegt Han Wiskerke, landbouwsocioloog aan Wageningen Universiteit. Er zijn zo veel verschillende bedrijven en schakels bij betrokken. Een grondstof gaat de hele wereld over voordat het eindproduct bij ons op het bord ligt. Supermarkten en voedselverwerkende bedrijven kiezen uiteindelijk toch voor de producent die het goedkoopst is. En een van de belangrijkste manieren voor producenten om die concurrentie aan te gaan is om de arbeid zo goedkoop mogelijk te maken. Daarbij worden er nog al eens concessies gedaan aan de arbeidsomstandigheden.’

Wordt daar dan niet tegen opgetreden?

Dat is nog niet zo gemakkelijk, zegt Sanne van der Wal van de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo). ‘In de ontwikkelingslanden zijn niet alleen de regels minder streng, maar is vooral de handhaving van die regels een probleem.

‘Bovendien: er is veel armoede. Arme mensen trekken van streek naar streek, in de hoop werk te vinden. Zij zijn sneller geneigd genoegen te nemen met slechte werkomstandigheden. Daarvan wordt door bedrijven misbruik gemaakt. Die houden zich zogenaamd aan de wet, totdat blijkt dat het niet zo is.’

Maar het barst toch van de certificaten, keurmerken en ethische codes waarmee bedrijven pronken?

Dat klopt, maar hoe ga je controleren dat bedrijven zich aan die mooie beloften houden, vraagt Saturnino Borras zich af. Daar komt bij, zegt Sanne van der Wal, dat plantagehouders en exporteurs vaak verder van het consumentenbewustzijn afstaan dan de merken van wie het eindprodukt in de supermarkt ligt. Zij kunnen daardoor soms enigszins onder de radar opereren, in tegenstelling tot grote multinationals zoals Nestlé of Unilever.

Uiteindelijk, zegt Borras, zijn het de regeringen die moeten optreden. ‘Alleen zij kunnen iets veranderen. Want voor bedrijven druist de logica van de verandering in tegen de logica van de winst. Een bedrijf zal de regels altijd naar zijn hand proberen te zetten als het daarmee meer kan verdienen. Als het dat niet doet, doet een ander bedrijf dat wel.’ ====

Noot: Vervetting in het artikel is weer van mij.

Advertisements

About hansdekoning

In februari 2011 73jaar. Ex-rijksambtenaar, houdt van katten en bonsai. Is door COPD en MD niet meer in staat die hobbies full time te beoefenen en heeft moeite met scherpstellen en dus lezen. Schrijft maatschappij-kritische blogs en stoort zich daarbij aan toestanden over de hele wereld. "When the power of love overcomes the love of power, the world will know peace." - Jimi Hendrix
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Halen ethische codes dan niets uit?

  1. Bezorgde Burger says:

    De Volkskrant en een aantal mensen hierboven genoemd hadden eerst eens onderzoek moeten doen naar wat er daadwerkelijk gebeurt met Nidera in Argentinië. Onafhankelijke rapportage van het internationale certificeringsbureau SGS geeft aan dat er niets aan de hand is. Ondertussen lopen een boel mensen die eerlijk werken, zich aan wetten en internationale afspraken houden, zoals die van de ILO, en juist de arbeidsomstandigheden in lokale context doen verbeteren wel met een stempel op hun hoofd. Hoe zou jij het vinden valselijk beschuldigd te worden van slavernij of verkrachting. De PvdA kamerleden die wel vragen durven te stellen over deze valse aantijgingen, maar vervolgens na bewijsmateriaal NIET degenen die deze valse aantijgingen verspreiden aanpakken, laten hun ware hart zien. Net zoals de mensen hierboven die hun mening al klaar hebben als één iemand iets roept en direct beschuldigingen uiten en beginnen te brullen over het immorele grootkapitaal. Wie zijn hier nu immoreel?

    Het is tijd dat het koren van het kaf wordt gescheiden en dat media en individuen die valse beschuldigingen verspreiden eens keihard worden aangepakt. Dan pas kan er echt een zinvolle discussie ontstaan over duurzame ontwikkeling en kunnen daadwerkelijke problemen (en die zijn er genoeg) aan de kaak worden gesteld.

    • hansdekoning says:

      U doet wel erg veel moeite om uw ware identiteit te verbergen, Bezorgde Burger, en daarom is deze goedkeuring voorlopig in naam van de vrijheid van meningsuiting. Ik houd niet van anonimussen en wacht dus even met trashen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s