Wat denken jullie hierover?

‘Als jongeren weg willen uit de schoolbank, moet je ze laten gaan’

Door: Mirjam Hommes − 23/06/12, 10:11 in De Volkskrant

 

© ANP. Jonge wiskundegenieen nemen in 2011 in Amsterdam deel aan de Internationale Wiskunde Olympiade, een prestigieuze wiskundewedstrijd voor middelbare scholieren.

vk opinie In de puberteit wordt de groep voor veel jongeren belangrijker dan schoolcijfers, wat leidt tot stoer gedrag, het uitdagen van gezag en soms zelfs tot schooluitval, schrijft Mirjam Hommes. In plaats van de leerplichtleeftijd te verlengen, zou men iedereen vanaf het 12e jaar een leerrecht moeten geven dat (bijvoorbeeld via een strippenkaart) levenslang geldig is.

‘Met onwillige honden is het slecht hazen vangen’ en ‘je kunt het paard wel naar het water brengen maar niet dwingen om te drinken’, zijn zegswijzen die het probleem van voortijdig schoolverlaten een gezicht geven. Maar misschien kunnen we beter naar de voeten van het probleem kijken: waar begint die desinteresse?

Elk kind is van nature leergierig, moet zelfs met tuigjes en hekjes tegengehouden worden om de omringende wereld te ontdekken. Het wil graag groeien, groot zijn en naar school; daar ligt het dus niet aan. Het leert lezen, schrijven, rekenen en vooral goede cijfers te halen om juf, meester en ouders te behagen, maar tegelijk ontdekt het de sociale context van de groep die uitblinken niet waardeert, tenzij in uitdagende nevenactiviteiten – ik spreek vooral over jongens, want daar ligt bij schooluitval toch het hoofdprobleem.

In de puberteit wordt prestatie binnen de groep belangrijker dan schoolcijfers wat zich uit in stoer gedrag en het uitdagen van elke vorm van gezag. Ook dat hoort bij het natuurlijk leerproces, alleen krijg je daar geen cijfers voor. Uiteindelijk zal elke uitdager niet met zijn juf, meester of ouders verder moeten leven, maar met die groep. Leren je daarbinnen te handhaven, je plek te kennen en de mogelijkheden te vinden om daar zelf vorm aan te geven, zijn levenslessen waar het onderwijs niet in voorziet.

Comazuipen
Zonde om je dat in je vrije tijd via comazuipen en andere confrontaties eigen te maken: het zou gewoon in de praktijk kunnen als die sociaal-maatschappelijke leerstof mee beoordeeld zou worden in het curriculum. Niet in de vorm van sociodrama, maar als persoonlijk engagement van iedere jongere in de groep. Iedereen is ergens goed in.   Het begint al op de basisschool: een kind dat moeilijk leert, maar wel goed kan meten, timmeren, zingen of (voor mijn part) veters strikken, zou daarvoor waardering in de vorm van een cijfer moeten krijgen – het zal hem meer motiveren dan alweer afgaan op d- of t-gebruik in een woord.

Binnen het voortgezet onderwijs kunnen andere (dusver buitenschoolse) activiteiten ook op die manier gewaardeerd worden, bijvoorbeeld het ontwerpen van apps, de verkoop van tweedehandsspullen, de onderhandelingskwaliteit daarbij, het open krijgen van allerlei sloten, de successen bij basketbal op de speelplaats, het klassikaal bespreken van gezondheidsaspecten van roken, drinken – effect op de hersenontwikkeling etc. Scholen zeggen dit wel te doen, maar wie aan leerlingen daar naar vraagt, krijgt ontkennende antwoorden. Als ze het al doen, is de methode blijkbaar ontoereikend om de jeugd te boeien.

En, als jongeren echt uit de schoolbank weg willen, laat ze dan gaan. Ook vroeger gingen puberende jongens naar zee of naar een baas om in het gareel van het echte leven te leren passen – later werd dat de militaire dienst. Ook dat kan nog steeds leerzaam zijn: zie wat je zonder kwalificatie op de arbeidsmarkt kunt bereiken. Wie achteraf zijn schoolverlaten betreurt en nu beter weet welke richting hij uit wil, zal extra gemotiveerd naar het onderwijs terugkeren om alsnog de kwalificatie te krijgen die nodig is voor de gekozen studie of bedrijfstak.

Strippenkaart
In plaats van de leerplichtleeftijd te verlengen, zou men iedereen vanaf het 12e jaar een leerrecht moeten geven dat (bijvoorbeeld via een strippenkaart) levenslang geldig is. Men zal eerder op zijn rechten staan dan op zijn plichten; wie liever een tijdje concreet aan de slag gaat, zou een leerwerkplaats in het bedrijfsleven moeten kunnen krijgen zonder ballast van algemeen vormende vakken die toch niet in onwillige breinen neerdalen.

Wie vervolgens in de gekozen (of compleet andere) richting verder wil, zal zich beter thuis voelen in een gemêleerd gezelschap van wél braaf doorlerende jongeren en andere generaties die alsnog iets bij willen leren, om welke reden dan ook. Education permanente is voor iedereen goed: ter voorkoming van dementie, ter voorbereiding van een tweede of derde levensfase, en – last but not least – voor docenten die nu nog voortijdig de school verlaten vanwege al die onwillige honden.

Mirjam Hommes is cultuurhistorica en ex-docent maatschappijleer/geschiedenis

 

Advertisements

About hansdekoning

In februari 2011 73jaar. Ex-rijksambtenaar, houdt van katten en bonsai. Is door COPD en MD niet meer in staat die hobbies full time te beoefenen en heeft moeite met scherpstellen en dus lezen. Schrijft maatschappij-kritische blogs en stoort zich daarbij aan toestanden over de hele wereld. "When the power of love overcomes the love of power, the world will know peace." - Jimi Hendrix
This entry was posted in Actualiteit, baan, hooligans, markt, onderwijs, respect, TOEKOMST and tagged , , . Bookmark the permalink.

One Response to Wat denken jullie hierover?

  1. joost tibosch sr says:

    Ook daar heb ik de +- volgende reactie gegeven:
    Jammer, “ballen hebben” is best stoer (reactie op een s.crew, die ondanks alles best goed terecht kwam), maar levert lang niet altijd ( geschikte) banen op. En met al je moderne jeugdaanpak heb je dan het grote risico om toch weer terecht te komen in dat ouderwets volwassen gevoel: “verdomme, was ik maar niet zo stom geweest”. En dan leer je echt je ‘levensles’ zonder schoolbanken..en dat is dan wel aan de (.te) late kant.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s